Stokların düşük olması, dolum sürecinin yavaş ilerlemesi ve küresel tedarik sıkıntılarının kış mevsiminde fiyatların sert dalgalanmasına yol açabileceği uyarısı yapılıyor; fiziksel bir doğal gaz kıtlığı beklenmese de riskler hâlâ mevcut.
Depolarda 2013’ten bu yana en düşük seviye
Guardian’ın aktardığı rakamlara göre AB ülkelerinin doğal gaz depolarındaki doluluk oranı, ağustos son haftasında %63 seviyesinde kaldı. Bu oran, önceki yıllarda aynı dönemde ortalama %80 civarında seyretmişti.
Mevcut dolum hızının sürdüğü varsayılırsa, Avrupa kış dönemi için beş yıllık ortalamanın yaklaşık beşte biri kadar düşük bir stokla başlayacak. Bu oran, 2013’ten bu yana kaydedilen en düşük seviyeyi temsil ediyor.
Stoklar neden azaldı?
Doğal gaz rezervlerindeki gerilemede, Orta Doğu’dan petrol ve gaz ihracatındaki aksaklıklar büyük rol oynadı. Geçen kışın aşırı soğuk geçmesi de depolardaki rezervlerin hızlı bir şekilde erimesine neden oldu.
Yaz aylarında yaşanan sıcak hava dalgaları, elektrik üretiminde doğal gaza talebi artırdı; bu da stokların planlanan hızda yenilenememesine sebep oldu.
Ülkeler arasındaki fark büyüyor
Avrupa’da ülkeler arasında depolama oranları önemli ölçüde çeşitlilik gösteriyor. İtalya ve Polonya, depolarındaki doluluk oranını %80’in üzerine çıkarırken, Almanya’da bu oran %50 civarında seyrediyor.
Birleşik Krallık’ın doğal gaz piyasasına bağlandığı Belçika’da doluluk %51, Hollanda’da ise %45 olarak ölçülmüş.
İngiltere en riskli ülkeler arasında
Depolama kapasitesi sınırlı olan Birleşik Krallık, küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmalara karşı en savunmasız devletlerden biri olarak gösteriliyor.
Doğal gaz ihtiyacını Avrupa’dan boru hatları, ABD ve Orta Doğu’dan ise LNG tankerleriyle karşılayan İngiltere’de, Centrica Üst Yöneticisi Chris O’Shea, ülke depolarında “neredeyse hiç gaz bulunmadığı” uyarısında bulundu.
Fiyatlar 100 avronun üzerine çıkabilir
Enerji piyasası analistleri, Avrupa’da fiziksel bir doğal gaz kesintisi ya da kıtlığı beklemediklerini belirtiyor. Ancak düşük stokların etkisiyle tüccarların yüksek fiyat beklentisini piyasalara yansıttığı vurgulanıyor.
Gösterge doğal gaz fiyatı son haftalarda megavatsaat başına 68 avronun üzerine çıkarak son üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı; bu da yıl başındaki seviyenin yaklaşık iki katına denk geliyor.
Orta Doğu’dan doğal gaz akışının devam etmemesi ve kışın şiddetli geçmesi durumunda, Avrupa’ya yönlendirilecek LNG sevkiyatının maliyetinin megavatsaat başına 100 avroyu aşabileceği öngörülüyor.
İngiltere’nin enerji piyasası düzenleyicisi Ofgem, artan maliyetlerin tüketicilere yansıyacağını ve tipik gaz ve elektrik faturalarının Ekim ayından itibaren %4 artacağını duyurdu.