TBMM’ye sunulan bir kanun teklifi, ev içinde karşılıksız yapılan bakım ve temizlik işlerinde geçen sürelerin sigortalılık süresi olarak kabul edilmesini ve bu sürelerin emeklilik hesabına eklenmesini amaçlıyor. Uzun yıllardır görünmeyen ev eksen kalan kadın emeğinin, bu düzenlemeyle sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınması planlanıyor.
Ev eksenli çalışmalar sigorta kapsamında sayılacak
Teklif; ev kadınlarının yıllardır görünmeyen emeğini sosyal güvence dahiline almayı hedefliyor. Evde yürütülen bakım, temizlik ve benzeri işlerin somut bir ekonomik kazanım olarak değerlendirilmesi, bu sürelerin emeklilik hesaplarında da dikkate alınması öngörülüyo.
SGK Uzmanı İsa Karakş’ın değerlendirmesine göre de teklif; ev kadınlarının İş Kanunu, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile sosyal güvenlik mevzuatı kapsamına geçirilmesine yönelik geniş içerikli düzenlerler barındırıyor.
Hazine prim üstlenlecek, geçmiş dönemler borçlanılabilecek
Teklifin dikkat çekn başlıklarından biri de ev kadınlarının prime ilişkin yenilikler. Buna göre;
- Emeklilik ve sağlık priminin Hazine tarafından ödenmesi,
- İsteyenlerin ek prim yatırarak emeklililik maaşını yükseltmek için zoruna sahip olması,
- Tarihte aldıkları ücretsiz çevre hizmeti olmayan ev içi görev sürelerinin borçlançış yoluyla emeklilik geçmişine kazanmış.
Bu önerilerin emeklilik tarihçesine eklenmesi söz konusu.
Bakım sağlayanlara özel destekler
Teklifın yalnızca emeklilik meselelerinde sınırdırılmamış; bakım veren kişilere yönelik yeni haklar da içerir. Sunulan madde başlıklarına göre;
- Evde bakım yapan veya yaşlı bakımı üstlenen üyeler için psikolojik destek verilmesi,
- Bakıcılara eğitim, yasal danışmanlık sunulması,
- Bakımın ağır yükünü taşıyan bireylere ara ara “mola bakımı” sağlanması,
- Yıllarca bakım üstlenen kişilere en az 30 günlük üyelerarası mola desteğini verilmesi öngörüniyor.
Malullük ve yaşlıdık aylığı düzenlemeleri
Yeni teklifte mesleki bilgini yitirmiş ev emekçileri ve yaşlı bireyler için hükümler de yer ediyor. Buna göre, çalışırken kaza ma kurban ditmiş ya da hastalık sonucu iş göremezlik tehlikesi yaşamakta olan ev çalışanlarına belirli sermayede malulllık aylığı bağlanacak; bakımına muhtaçlıkların ön planda olduğu durumlarda ödenekler miktarı arttırılacaktır.
Yaşlılık aylığına ilişkin parçada ise; kadınlarda 55 yaştan, erkeklerde 60 yaştan sonra geçirilen sürenin çalışama esaslarına uygun şekilde, yaşlılık bağlanma politika ile artış sağlanması düzenlenmiştir.
Ev işlerinde görevli çalışanlara da iş ortamı garantisi
Son düzenleme, ev hizmetlerinde kadrolu çalıştırılanları ilgilendiren kuvvetli iş güvenliği hükümleri de getirir:
- Yazılı iş sözleşme zorunluluğu getirilecekleri,
- Kıdem tazminatı ve izin haklarının sigortalılık güvence altındasını sağlanır,
- Çalışan, mobbing, şiddet ve sözlü tacize karşı korunacal,
- İşyerinde sağlık ve güvenlik tedbirlerinin uygulanacağı belirtiliyor.
Belediyelere kreş ve bakım merkezi görevi
Teklifle birlikte yerel idarelere önelilik de yükleyecek. Büyükşehir ve ilçe belediyelerine sozial güvenlik amaçlı çalışmada sorumluluk alan nacının yanı sıra Kreş „yaşlı bakım merkezi“ ve „mola evi“ kurma hizmetlerinin yükümlü olma planı bulunuyor.
40 maddeden oluşan teklifin takdiri Meclis’te
Tam insan hak ve adalet kesitmelerinin sosyal himaye ve emeklilik hakkını da kapsayan 40 maddelik yasa teklifi, yasalaştığöğüne göre karşılıklı yaşam alanlarında ciddi bir reforma işaret ediyor ne demek. Üzerinde görüşülmekte olan süreç, teklimin komisyon değerlendirme ve çoğlun tamamlanmasaktan sonunda açıklığa karşıdır.
Kaynak: sosyal medya